بررسی فوری دستورالعمل‌های جدید تأسیس و نظارت بر صندوق‌های پژوهش و فناوری

در پی ارائه پیش‌نویس دستورالعمل‌های جدید تأسیس و نظارت بر صندوق‌های پژوهش و فناوری و با توجه به آثار مستقیم این مقررات بر آینده فعالیت صندوق‌ها، جلسه فوری کمیسیون صندوق‌های پژوهش و فناوری انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر کشور، به میزبانی سکوی تأمین مالی کارمایه برگزار شد.

طرح این دستورالعمل‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که در رویکردهای اخیر، بر تقویت بنیه مالی صندوق‌ها، ارتقای حکمرانی و حرکت به سمت نسل جدید صندوق‌های پژوهش و فناوری تأکید شده است. از همین رو، اعضای کمیسیون بر این موضوع تأکید کردند که تحقق این رویکرد، نیازمند متناسب‌سازی چارچوب‌های تنظیم‌گری و نظارتی با ماهیت و اقتضائات واقعی فعالیت صندوق‌هاست.

نسل جدید صندوق‌ها، نیازمند نسل جدیدی از تنظیم‌گری است.

در بررسی تخصصی پیش‌نویس‌ها، اعضای کمیسیون مجموعه‌ای از ملاحظات حقوقی، اجرایی، فنی و تنظیم‌گری را مطرح کردند. نحوه صدور و استمرار مجوز فعالیت، حدود اختیارات و مسئولیت‌های نهاد ناظر، مرز میان نظارت و مداخله در مدیریت صندوق‌ها، الزامات حاکمیت شرکتی، تعدد و گستردگی گزارش‌دهی، محرمانگی و امنیت داده‌ها، الزامات فنی سامانه‌های نظارتی و همچنین فرآیند رسیدگی به تخلفات و ضمانت‌اجراها، از مهم‌ترین محورهای مورد بررسی در این نشست بود.
اعضای کمیسیون ضمن تأکید بر ضرورت شفافیت، پاسخگویی و نظارت مؤثر، بر لزوم حفظ مرز روشن میان نظارت تنظیم‌گرانه و استقلال مدیریتی و اجرایی صندوق‌ها تأکید کردند. از نگاه کمیسیون، حرکت به سمت نسل جدید صندوق‌های پژوهش و فناوری، نیازمند نسل جدیدی از حکمرانی و تنظیم‌گری است؛ تنظیم‌گری‌ای که در کنار نظارت مؤثر، چابکی، نوآوری، استقلال حرفه‌ای و ظرفیت توسعه صندوق‌ها را نیز حفظ و تقویت کند.
در این نشست همچنین تأکید شد که افزایش تکالیف اجرایی و گزارش‌دهی، توسعه دامنه مداخلات نظارتی و ایجاد الزامات جدید بدون توجه کافی به زیرساخت‌های فنی و هزینه‌های اجرایی، می‌تواند به افزایش بروکراسی و کاهش چابکی صندوق‌ها منجر شود؛ نتیجه‌ای که با هدف تقویت بنیه مالی و توسعه نسل جدید صندوق‌های پژوهش و فناوری هم‌راستا نخواهد بود.
پیشنهاد بررسی کارشناسی پیش از تصویب نهایی
با توجه به گستردگی آثار حقوقی و اجرایی دستورالعمل‌های پیشنهادی و اهمیت آن‌ها برای آینده فعالیت صندوق‌های پژوهش و فناوری، اعضای کمیسیون بر ضرورت فراهم شدن فرصت کافی برای بررسی کارشناسی و مشارکت مؤثر فعالان این حوزه پیش از تصویب نهایی تأکید کردند.
بر همین اساس، مقرر شد جمع‌بندی ملاحظات و پیشنهادهای اصلاحی کمیسیون با هدف صیانت از جایگاه و کارآمدی صندوق‌های پژوهش و فناوری، در اسرع وقت و پیش از تصمیم‌گیری نهایی، به‌صورت رسمی در اختیار مراجع ذی‌ربط قرار گیرد. همچنین پیشنهاد شد بررسی پیش‌نویس‌ها با مشارکت یک تیم کارشناسی و حضور نمایندگان تخصصی این حوزه ادامه یابد تا مقررات نهایی، ضمن تأمین اهداف نظارتی، زمینه رشد و توسعه صندوق‌ها را نیز فراهم کند.
کمیسیون صندوق‌های پژوهش و فناوری انجمن، پیگیری این موضوع را در راستای ارتقای کیفیت حکمرانی و تنظیم‌گری، صیانت از منافع حرفه‌ای صندوق‌ها و فراهم‌کردن بستر توسعه نسل جدید صندوق‌های پژوهش و فناوری ادامه خواهد داد.